- Kitap özeti, roman özeti | Çokbilgi.Com - https://kitap.cokbilgi.com -

ayaşlı ile kiracıları, özetiYazarın dosyaları arasında bulunan ve hiçbir yerde yayımlanmadığı anlaşılan yaşam öyküsüdür. Yeni yapılan bir apartmanın dokuz odalı bir bölüğü, Ayaşlı İbrahim Efendi adında bir şahıs tarafından tutulur. İsteyenlere oda kiralar. Yazarımız dabu odalardan birini kiralar.

Kiracılardan ön plana çıkanlar arasında yazarımız, Ayaşlı, Halide, Şoför Fuat ve karısı Faika,  Şefik Bey, Hasan Bey, Abdülkerim ve İffet Hanım,İskender Bey,Turan Hanım ve kocası Haki Bey’dir. Ayrıca yazarımızın arkadaşı Doktor Fahri Bey de romanımızın kahramanıdır. Yazarımızın Turan Hanım’la münasebeti geçmiştir. Hasan Bey yazarımızın hemşerisi hem de apartmanda en içli dışlı olduğu kişidir. Odasında kumar oynattıran Turan Hanım’ın odasına gelenin haddi hesabı yoktur.

Birçok kişi arasında da parasal yönden sorunlar çıkmıştır.Kumarda en çok karlı çıkanlar Turan Hanım ve İskender Bey’dir. Bu işi bilenler onlardır. Diğerleri ise sadece onlara kaptırmaktadırlar. Yazarımız bir bankada memurdur. İşini iyi yaptığından hem arkadaşları tarafından sevilir hem de müdürüyle arası iyidir. Yazarımız evde geçen olayları, işten gelince ondan öğrenmektedir.Hizmetçi, çok pis bir adam olduğu için Şefik Bey’den çok şikayetçidir. İskender Bey fabrikatördür ve zengindir.

Haki Bey,karısı Turan Hanım’ın yazarımızla münasebetini görmezlikten gelmektedir.Yazar, Turan Hanım’dan etkilenir ve ‘hayır’ diyemez. Ama bu,sevgi ve aşk yönünden değildir.Abdülkerim ve karısı İffet Hanım’ın başı çocukları ile derttedir. Çok huysuz ve sürekli ağlayan, diğer ev fertlerini de rahatsız eden çocukları vardır. Doktor Fahri yazarımızın Turan Hanım’ı bırakması için onu sürekli evlendirmek ister. Turan [1] Hanım kumar işlerini büyütünce evden ayrılıp küçük bir ev alarak kendi kumarhanesini kurar.  Bunlar Ayaşlı’nın hiç hoşuna gitmez.



İşleri devam ettirmesi için kumar işini İffet Hanım üstlense de rahatsızlığı ve çocuğu yüzünden bu işte pek başarılı olamaz. Hasan Bey ve Ayaşlı’nın tek işi akşamları çilingir sofrasını kurarak siyasi olayları tartışmalarıdır. Halide bir adamdan hamile kalınca evden ayrılır yerine Raife Hanım hizmetçi olarak gelir ve yazarımızın başına bela olur. Sürekli kızlarını göndererek onlara iş bulmalarını ister. Ondan sonra hizmetçi olarak Ziynet gelir. Yazarımızın muhbiridir.

Bir gün Hasan Bey hastalanarak hastaneye kalır. Ayvalık’ta yaşayan kızı Selime’ye haber verilir. Selime yazarın aklını başından alıp ve kendine aşıkeder.  Bu ara yine Fahri yazarı evlendirme planları ile uğraşırken yazar bir yolunu bulup müdürünün kızı Melek hanımla nişanlanır. Zaten Fahri’nin amacı da budur. Bir akşamla yazarımızla müdürünün evine gittiğinde Melek Hanım’dan gözlerini alamaz ve sonunda muradına erer.

Bu olaylar olurken Hasan Bey’in durumu gittikçe kötüleşir ve en sonunda ölür. Yazar Selime’ye ne kadar kal dese de Selime bunu reddederek Ayvalık’a geri döner. Yazar Ayvalık’taki arkadaşları ile sürekli mektuplaşarak Selime’nin durumunu öğrenir. Bir gün Selime tarafından geleceğini haber [2] veren bir telgraf gelir. Yazar buna çok sevinir. Bu ara Şefik Bey ölür. Kafası kesilmiş bir şekilde ölü bulunur. Zaten arkadaşları o kadar düzgün insanlar değildir. İskender ortaklarının pis işlerinden dolayı hapse atılır. Doktor Fahri yazarımızı evden ayrılıp yanına gelmesi konusunda sürekli sıkıştırır ve ev halkı yavaş yavaş dağılır.

Selim Ayvalıktan döner ve yazarımızın ikisi için bir ev tutar. Fahri ile Melek, yazar ile Selime müdürün evinde nikahlanarak aynı gün dünya evine girerler. Ayaşlı ile kiracıları da ölüme ve ayrılıklara dayanamayarak dağılır. Ayaşlı kocası tarafından terk edilen Faika’yı da yanına alarak başka bir yere taşınır. Ayaşlı her zaman yazarı ziyarete gelir, bir zaman sonra ziyaretler kesilir.
Bir gün Selime, babası Hasan Bey’i ziyarete gittiğinde yanında başka bir mezarında olduğunu fark eder. Bu mezar ise Ayaşlı’nındır. Ayaşlı da bu hayatta yorgun düşerek Hakk’ın rahmetine kavuşmuştur.

neslihan imza
Neslihan KUTLU

Arka Kapak Bilgisi

Memduh Şevket Esendal’ın Bütün Eserleri dizisinin ilk kitabı olan ‘Ayaşlı ile Kiracıları’, yazarın en önemli yapıtlarından biridir. 1946’da CHP Roman Ödülü’nü de alan yapıtta, Memduh Şevket Esendal cumhuriyetin ilk yıllarındaki Ankara’dan bir kesit sunar. Eğitimleri, uğraşları, dünya görüşleri farklı insanların ilişkilerini büyük bir ustalıkla sergiler. Romandaki kişilerde, dönemin bütün özelliklerini yansıtmaktadır. Memduh Şevket Esendal, bireysel öğelerden bir bütüne ulaşmanın en güzel örneğini vermektedir…

Kitap Bilgileri

Adı: Ayaşlı ile Kiracıları
Yazarı: Memduh Şevket Esendal
Sayfa Sayısı: 253
Yayınevi: Bilgi Yayınları
Basım Yılı: 2010

Kitabın Konusu

Ayaşlı’nın evinde bir oda tutan yazarın başından geçen olaylar anlatılmaktadır.

Kitabın Ana Fikri

Romanın asıl önemi, bir dönüşümün, yeni yaşam biçimlerinin çok iyi gözlemlenip aktarılmasından geliyor. Ankara’nın, başı sıkışan herkesin ilk başvuru yeri haline gelişi, kadın ve erkeklerdeki giyim kuşam ve davranış değişiklikleri, iş adamlarının otellerde verdiği ziyafetler, uyuşturucu ticaretinin yavaş yavaş yüksek mevkilerdeki kişilere bulaşması, bürokratların tartışılmaz iktidarı gibi motifler, Cumhuriyetin ilk yıllarında başlayan -ve bugüne dek gelen- bozukluklar olarak yazarın gözünden kaçmamış.

Haki Bey ve Abdülkerim, -aldatılan kocalar olarak- Tanzimat romanından miras kalan Batılılaşma sorununun ve manevi değerlerdeki bozuluşun Cumhuriyet döneminde yeniden ortaya çıkışı olarak değerlendirilebilir. Ancak, olumlu bir yeni insan tipini de ihmal etmez Esendal. Anlatıcı ve Selime’nin düğünü, Cumhuriyetin arzuladığı ailenin kuruluşunun müjdecisidir. Esendal için, bu toplumun sağlıklı yapı taşları sağlıklı ailelerdir!

“Memduh Şevket Esendal” – Hakkında Bilgi

29 Mart 1883’te Çorlu’da doğdu. 16 Mayıs 1952’de Ankara’da yaşamını yitirdi. Türk öykücülüğünün önemli yazarlarından. Çocukluğu savaş yıllarına rastladığı için ve maddi sıkıntılar nedeniyle düzenli bir eğitim göremedi. Kendi kendisini yetiştirdi, Arapça, Farsça, Fransızca öğrendi. Babasının ölümünden sonra çalışarak ailesine baktı. 1900’de gümrük memuru oldu. İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne girdi. Parti müfettişi olarak Anadolu’yu dolaştı.

Anadolu ve Rumeli halkını yakından tanıma şansı buldu. İttihat ve Terakki içinde, ticaret sermayesine karşı küçük esnaf ve küçük girişimcilerin çıkarlarının savunulmasını isteyen “Kara Kemal” kanadından yana tavır aldı. 1921’de ortaelçi olarak Azerbaycan Bakü’ye gönderildi. 1925’de İstanbul’a dönüşünde İttihat Terakki’den eski arkadaşları Kara Kemal, Nail Bey, Muhittin Birgen, Sadık Vicdani ile “Meslek” adlı haftalık siyasi gazeteyi çıkardı. Mekteb-i Sultani ile Kabataş Lisesi’nde tarih ve coğrafya öğretmenliği yaptı. 1925’te Tahran ortaelçiliğine atandı. 1930-1932 arasında Elazığ milletvekili oldu. 1932-1938 arasında Kabil ve Moskova elçilikleri yaptı. Yurda dönüşünde Bilecik milletvekili oldu, 1941’de CHP Genel Sekreterliği’ne getirildi. 1945’ten sonra bu görevi de bırakıp sadece edebiyatla ilgilendi.

Memduh Şevket Esendalİlk öyküleri Meslek gazetesinde yayınlandı. “Miras” adlı romanı da bu gazetede tefrika edildi. Siyasetçi ve edebiyatçı kimliklerini ayrı tutmak için yazılarında “M.Ş.E, Mustafa Memduh, Mustafa Yalınkat, M. Oğulcuk, İstemenoğlu” gibi takma isimler kullandı. “Ayaşlı ve Kiracıları” adlı romanıyla 1942 CHP roman yarışmasında dereceye girdi. 1946-1952 arasında Sanat ve Edebiyat, Seçilmiş Hikayeler, Ulus, Ülkü, Hisar, Pazar Postası, Türk Dili gibi gazete ve dergilerde yayınlanan öyküleriyle ünlendi. Öykü ve romanlarında ele aldığı konular, kişiler çeşitlilik gösterir. Sıradan insanların gündelik yaşamları üzerinde durdu. Ev içi yaşam, aile ilişkileri, kahve mahalle ortamı ile köylülük gibi temaları işledi. Katı sınıf ilişkileriyle belirlenmemiş bir toplum özlemini dile getirdi. Olayları ve kişileri önyargısız, sevecen ve gerçekçi bir yaklaşımla ele aldı. Uzun boylu çözümlemelere girmekten kaçındı. Dilde yalınlığı, duruluğu benimsedi, konuşma dilini esas alan bir yazı dilinin öncülüğünü üstlendi.


Yazının kaynağı: Kitap özeti, roman özeti | Çokbilgi.Com - https://kitap.cokbilgi.com

Yazının bağlantısı: https://kitap.cokbilgi.com/roman/ayasli-ile-kiracilari-memduh-sevket-esendal/

URLs in this post:

[1] Turan: https://turk-dunyasi.cokbilgi.com/

[2] haber: https://www.cokbilgi.com/yazi/haber-yazisi-nedir-ozellikleri-tarihsel-gelisimi-ve-temsilcileri/

Copyright © 2014 Kitap özeti, roman özeti | Çokbilgi.Com. All rights reserved.